'Chợ' thành hôn giả rộn chia sẻ rịch vẫn khó xử phạt

Không phải người ta không biết hậu quả, nhưng đứng trước sức cám dỗ của đồng tiền và vật chất từ thế giới bên ngoài, nhiều người, nhiều gia đình vẫn nhắm mắt làm liều ký vào tờ giấy ly hôn rồi lại thành thân. Thậm chí, có người còn không nhớ và viết được cho đúng cái tên của người chồng, người vợ ngoại quốc của mình. Trăm nẻo đường hôn phối giả Ôm cháu bé trong lòng, cháu cứ bi bô kể đủ mọi thứ chuyện, từ chuyện cô giáo dạy múa dạy hát, chuyện ông bà nội mới mua cho cái hồ bơi bằng phao nhân dịp sinh nhật, chuyện cha mẹ mới đưa cháu đi chơi công viên Đầm Sen… Đang dở câu chuyện với cháu thì thấy có người đàn ông tên Sang đến đón, cháu bé chạy đến ôm chầm lấy cổ bố rồi quay sang chào chúng tôi: "Con chào các cô con về". Khi bóng hai cha con đi khuất, người bạn mới quay sang bảo tôi: "Là cha con thật đấy, song về giấy má thì cháu vẫn không phải là con của bố cháu". Thấy tôi có vẻ kinh ngạc, người bạn hiện đang làm càn măng non một trường dân lập ở quận 9, TP.HCM cho biết, mẹ cháu bé cách đây mấy năm có đi xuất khẩu cần lao bằng con đường kết hôn giả. Đến khi về nước, vợ chồng mới sinh ra cháu. Nhưng do chưa có quyết định ly hôn với người đàn ông ngoại quốc kia, chồng chị trên danh nghĩa cũng chỉ là chồng cũ nên giấy tờ khai sinh cho cháu vẫn chưa được hoàn tất. Cháu khó xin đi học ở các trường công nên phải học ở trường tư thục. Câu chuyện tình cờ được biết cách đây không lâu cứ ám ảnh tôi mãi. Ba tiếng "thành thân giả" cứ lẩn vẩn trong đầu, bởi lẽ đã gọi là hôn phối đều phải có giấy má, được đóng dấu, được chứng nhận thì mọi thứ đều phải là thật. Hóa ra, cái đám giấy má thật ấy cũng chỉ để chứng nhận cho một cuộc hôn nhân giả mà cả thảy động lực phía sau cũng chỉ là vì sức cám dỗ của đồng bạc. Kết hôn với người nước ngoài rất khó chứng minh thật giả (Ảnh minh họa). Mỗi năm, trong cả nước phát hiện và xử lý hàng chục vụ môi giới thành hôn với người nước ngoài, có đến hàng ngàn người được xuất cảnh với chức danh "là vợ, là chồng". Để được "là vợ, là chồng" với những người nước ngoài, có người phải bỏ ra đến hàng ngàn đô la Mỹ - con số không nhỏ với những người dân lao động chất phác. Để rồi may mắn, sau một vài năm tha hương, quần quật làm những công việc tay chân khó nhọc với giá "rẻ bèo" hơn nhiều lần so với công giá của những người dân nước đó, "người vợ, người chồng" này trở về nước với vài trăm triệu dắt lưng. Không may mắn thì tiền mất, tật mang, bị đuổi về nước với tình trạng kiệt quệ, bệnh tật. Không may nữa thì trở về trong bình tro tàn với nỗi buồn khôn cùng của người nhà. Thậm chí, ở các tỉnh miền Tây, có những làng được gọi là "làng lấy chồng nước ngoài", "làng xuất khẩu lao động". Có gia đình, chị lấy chồng nước ngoài "giả" rồi đến lượt em gái cũng theo chân. Đến khi có đủ tiền vốn dắt lưng về nước, lại khiến bác mẹ già phiền lòng vì nỗi "con gái ế" cứ đeo trên đầu. Mấy ai người ta tin, mấy ai người ta dám lấy người con gái đã mang tiếng "một đời chồng"…Những câu hò trên sông cứ vọng mãi, buồn mãi không thôi. Pháp luật cấm nhưng thành thân giả vẫn nối "lách luật" Không dễ xử lý Trong luật Hôn nhân và Gia đình cũng đã có quy định rõ ràng về "cấm kết hôn giả" nhưng cho đến nay, vẫn chưa có biện pháp nào hữu hiệu được thực hiện. "Chợ thành hôn giả" vẫn sôi động với mức "giao tiếp" giao động trong khoảng 20.000 USD/vụ, khó "tuýt còi", khó xử lý cũng chỉ vì chứng minh được thế nà kết hôn giả không dễ chút nào. Bàn thảo với phóng viên báo chí, ông Nguyễn Công Khanh, cục trưởng cục Hộ tịch, Quốc tịch (bộ Tư pháp) bắt đầu từ câu chuyện một Việt kiều Đức liên tiếp về nước thành thân hết năm này sang năm khác. Tưởng người đàn ông này ham "tắm ao ta", nhưng rồi các cán bộ hộ tịch cũng phải chú ý vì dăm lần bảy lượt, mỗi lần ông ta đều đến đăng ký với một người phụ nữ khác nhau. Truy trong hồ sơ, người ta mới giật ngửa ra vì trong chín năm, ông Việt kiều này đã liên tiếp kết hôn rồi ly hôn tới 3 người vợ khác nhau. Chưa dừng lại ở đó, sau một thời gian, ông này lại dẫn người đàn bà thứ tư đến đăng ký hôn phối. Các cán bộ hộ tịch cũng hỏi cặn kẽ, song song thực hiện biện pháp tâm lý, khuyên giải với đôi vợ chồng mới này nhưng không mang lại kết quả như ý. Trường hợp người Việt kiều Đức đó không phải là trường hợp cá biệt, nhiều trường hợp cán bộ hộ tịch biết rõ ràng mười mươi là thành thân giả nhưng không thể "cấm" vì khó chứng minh được khi cả "hai vợ chồng" đã có sự thống nhất trong vớ lời khai của mình. Ông Khanh cho rằng đã đến lúc cần có quy định xử phạt những trường hợp hôn phối giả để xuất cảnh ra nước ngoài một cách thực tại, nếu chỉ dừng ở việc chối từ đăng ký kết hôn thì chẳng thể nào giải quyết dứt điểm tình trạng này. Luật Hôn nhân và Gia đình quy định về việc kết hôn nhưng không quy định rõ về mục đích và điều kiện kết hôn bởi vậy vẫn chưa có căn cứ nào để xác định việc kết hôn giả. Người thành hôn giả vẫn có thời cơ "lách luật". Nếu chỉ bỏ ra khoảng 20.000 USD để có được "giấy thông hành" ra nước ngoài bằng con đường lấy chồng, lấy vợ, nhiều người vẫn sẵn sàng chi. Việc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi thành thân giả là cần thiết và phù hợp với quy định "cấm hôn phối giả" được quy định tại khoản 2, điều 4 luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000. Luật ghi rõ nhưng cũng chỉ là xử phạt hành chính, mặt khác vẫn thiếu cơ sở để xác minh "thành hôn thật" và "kết hôn giả" nên tính khả thi vẫn là dấu chấm lửng khó có câu giải đáp sau cùng. Hón Thỵ